![](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2023/11/Zdrowe-odzywianie-–-jak-wybierac-jedzenie-aby-cieszyc-sie-zdrowiem_.png)
Zdrowe odżywianie – jak wybierać jedzenie, aby cieszyć się zdrowiem?
Zdrowe odżywianie to więcej niż dieta – to styl życia. Dowiedz się, jak wprowadzić zdrowe nawyki żywieniowe do swojego życia i cieszyć się lepszym samopoczuciem. Na co zwrócić uwagę, co wybierać, czego unikać, jakie mity są często powtarzane? Sprawdź to!
- Zdrowe odżywianie to styl życia, nie tylko dieta.
- Wiele diet to marketing lub chwilowa moda.
- Planowanie posiłków jest kluczowe dla zdrowego odżywiania.
- Gotowanie w domu zapewnia kontrolę nad jakością produktów.
- Piramida żywienia przedstawia zalecane proporcje spożywania różnych produktów.
Zdrowe odżywianie – od świadomości do planowania
Zdrowe odżywianie zaczyna się od… zdobycia wiedzy, na czym to w ogóle polega! Zanim przystąpisz do rewolucji w swojej kuchni, dowiedz się, jakie składniki są Twoim sprzymierzeńcem w walce o zdrowie. Nie chodzi tylko o kalorie, ale przede wszystkim o wartości odżywcze. Pamiętaj, że w branży spożywczej przez lata powstało wiele mitów, z którymi spotykamy się nawet tu i teraz!
Zachowaj rozsądek
Kolejnym krokiem, ale równie ważnym, jest nauka słuchania swojego ciała i jego potrzeb. Nie daj się zwieść chwilowym modom dietetycznym, które obiecują szybkie efekty, ale nie zawsze są dostosowane do indywidualnych potrzeb. Każdy z nas jest inny, a to, co jest dobre dla sąsiadki czy kolegi z pracy, nie musi być dobrym wyborem dla ciebie.
Pamiętaj też, że wiele modnych diet może być wręcz destrukcyjnych dla organizmu, jeśli na przykład chorujesz przewlekle!
![](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2023/07/Jadlospis-diety-bogatoresztkowej.jpg)
Planowanie posiłków to podstawa
Nie można też zapominać o kluczowym elemencie zdrowego odżywiania, jakim jest planowanie posiłków. Organizacja i przemyślenie tego, co zjesz w ciągu dnia, to nie tylko sposób na uniknięcie niezdrowych przekąsek, ale także gwarancja, że dostarczysz organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych.
Spróbuj gotować w domu – to nie tylko ekonomiczne rozwiązanie, ale przede wszystkim pewność co do jakości użytych produktów. Odkryjesz też przyjemność tworzenia posiłków i eksperymentowania z nowymi, zdrowymi przepisami.
![Jak otworzyć catering dietetyczny? Rozpoczynanie sprzedaży diet pudełkowych krok po kroku](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2020/07/planowanie-cateringu.jpg)
Zdrowe produkty w kuchni – co wybrać?
Zdrowe odżywianie nie musi być nudne! Wbrew powszechnym przekonaniom naprawdę można stworzyć bardzo bogaty jadłospis ze zdrowej żywności, bez konieczności rezygnowania ze swoich przysmaków! Oto najważniejsze informacje na ten temat.
Czym jest piramida żywienia?
Piramida żywienia to wizualne przedstawienie zalecanych proporcji spożywania różnych grup produktów spożywczych w codziennej diecie. Jej celem jest promowanie zdrowego stylu odżywiania.
Produkty u podstawy piramidy powinny być spożywane najczęściej, natomiast te umieszczone na szczycie – w najmniejszych ilościach. U podstawy znajdują się warzywa i owoce, potem produkty bogate w węglowodany złożone (zboża), następnie białko, a na samym szczycie: tłuszcze i słodycze.
![Nadwaga i otyłość wśród polskich dzieci – jak sobie z tym radzić?](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2019/05/piramida-2019294_auto_600x600-e1699363216986.jpg)
Warzywa i owoce
Warzywa i owoce to coś, czego nie może zabraknąć w każdej zdrowej diecie. Dostarczają niezbędne witaminy, minerały, przeciwutleniacze i błonnik. Dlatego warto włączać je do codziennego jadłospisu w jak największej ilości. Pamiętaj, by wybierać te sezonowe i pochodzące z lokalnych upraw. Nie dość, że zyskasz smaczne produkty, to wesprzesz lokalną gospodarkę i zminimalizujesz ślad węglowy swoich posiłków.
Zgodnie z zaleceniami dietetyków i organizacji zdrowotnych w codziennym jadłospisie warzywa powinny zdecydowanie przeważać nad owocami. Zaleca się, by jeść około 5 porcji warzyw i owoców dziennie, z czego przynajmniej 3–4 porcje powinny stanowić właśnie warzywa, a pozostałe 1–2 owoce.
![Jak jeść więcej warzyw](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2020/12/warzywa.png)
Soki owocowe wcale nie są takie zdrowe!
Soki owocowe z pewnością są pyszne, ale czy na pewno zdrowe? Nie do końca! Zdrowe odżywianie nie powinno opierać się na nadmiarze soków!
Owoce zawierają sporo naturalnego cukru, znanego jako fruktoza. Oczywiście szklanka soku w żaden sposób ci nie zaszkodzi, jednak większe ilości takiego słodkiego napoju oznaczają dostarczanie do organizmu ogromnej liczby kalorii! Porównaj etykiety w sklepie – naturalne soki owocowe mają kaloryczność niemal identyczne z tą słodzonych napojów gazowanych!
Domowe soki niestety nie będą lepszą alternatywą (chyba że warzywno-owocowe, z przewagą warzyw). Jeśli masz ochotę na owoce, lepiej sięgnij po nie w klasycznej formie. Dlaczego? Zrób eksperyment – spróbuj zjeść jednocześnie dwa kilogramy pomarańczy i wypić sok z tej samej ilości owoców. Prawda, że daje do myślenia?
![pomarańcza odporność](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2020/03/xiaolong-wong-9gpERFdyDW4-unsplash_Easy-Resize.com_.jpg)
Źródła białka
Białko pełni w naszym organizmie wiele funkcji – jest odpowiedzialne nie tylko za budowę i naprawę tkanek, ale także za produkcję enzymów, hormonów i innych substancji niezbędnych nam do przetrwania. Co warto o nim wiedzieć w kontekście zdrowego odżywiania się?
Tradycyjnie to mięso jest uważane za główne źródło białka, jednak dziś coraz więcej osób odkrywa zalety białka roślinnego. Rośliny takie jak ciecierzyca, soczewica czy orzechy dostarczają dodatkowo antyoksydanty, które pomagają w walce z wolnymi rodnikami. Białko roślinne jest również zwykle mniej kaloryczne i zawiera mniej tłuszczów nasyconych niż białko zwierzęce.
![](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2021/10/bialko.png)
Co więcej, wybór białka roślinnego to zmniejszenie negatywnego wpływu przemysłu mięsnego na środowisko. Produkcja białka roślinnego wymaga mniejszej ilości zasobów naturalnych takich jak woda czy ziemia, a także prowadzi do wyemitowania mniejszej ilości gazów cieplarnianych. Nie bez znaczenia jest także brak cierpienia zwierząt.
Podział mięs – po co sięgać, czego unikać?
Chociaż spożywanie mięsa w nadmiarze nigdy nie będzie zdrowe, to niektóre mięsa są zauważalnie zdrowsze niż inne rodzaje. Oto kilka przykładów:
- Kurczak i indyk – mięso drobiowe, szczególnie bez skóry, jest niskotłuszczowe i bogate w białko. Jest też doskonałym źródłem niacyny, witaminy B6 oraz selenu.
- Ryby – a szczególnie tłuste ryby morskie, takie jak łosoś, makrela czy sardynki, są bogate w omega-3, korzystne dla serca.
- Wołowina, jagnięcina, cielęcina – to cenne źródło żelaza, cynku oraz witaminy B12.
- Dziczyzna – mięso z dzikich zwierząt, takich jak sarna czy dzik, zazwyczaj ma mniej tłuszczu niż hodowlane odpowiedniki i jest bogate w białko.
Druga strona medalu to mięsa przetworzone lub pochodzące z hodowli przemysłowych. Mogą one zwiększać ryzyko rozwoju chorób serca, nadciśnienia czy niektórych nowotworów. Przykłady to:
- Wędliny – sklepowe przetwory mięsne są pełne soli, tłuszczu i konserwantów.
- Wieprzowina – to najpopularniejszy rodzaj mięsa, niestety małowartościowy i często dość tłusty.
- Wysokoprzetworzone mięso – najczęściej spotykane w lokalach typu fast food. Mowa tu zarówno o mięsie na burgery, jak i popularnych kebabach, które zawierają ogromne ilości konserwantów i poprawiaczy smaku czy wyglądu.
Oczywiście bardzo istotny jest też sposób przygotowania mięsa. Gotowane, grillowane czy pieczone będzie z pewnością znacznie zdrowsze niż smażone na patelni albo w głębokim tłuszczu! Zdrowe odżywianie nie obejmuje mięs, które dosłownie ociekają tłuszczem!
Tłuszcze – co warto o nich wiedzieć?
Zdrowe tłuszcze pełnią kluczową funkcję w wielu procesach fizjologicznych. Przez długi czas były niewłaściwie postrzegane jako przyczyna problemów zdrowotnych, zwłaszcza w kontekście diet niskotłuszczowych, które dominowały w latach 80. i 90. XX wieku. Dziś, dzięki nowoczesnym badaniom, wiemy już, że tłuszcze są wręcz niezbędne w diecie! Oczywiście te dobre.
![Od czego zależy spalanie tłuszczu?](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2022/04/Dodaj-nagłówek-3.png)
W czym znajdziesz najwięcej cennych tłuszczów? To między innymi:
- awokado, bogate w jednonienasycone kwasy tłuszczowe, jest doskonałym źródłem witaminy E i potasu;
- orzechy, zwłaszcza włoskie i migdały, dostarczają organizmowi nie tylko tłuszczów, ale także białka, błonnika i wielu witamin oraz minerałów;
- olej lniany jest ceniony za zawartość kwasów omega-3, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania serca i mózgu.
Co więcej, zdrowe tłuszcze pomagają w regulacji poziomu cholesterolu, dzięki czemu zapewniana jest równowaga między „dobrym” cholesterolem HDL a „złym” LDL. Wspierają także wchłanianie niektórych składników odżywczych, takich jak witaminy czy karotenoidy z warzyw, które mają właściwości przeciwutleniające.
Aby w pełni czerpać korzyści zdrowotne z tłuszczy, warto zwrócić uwagę na ich jakość. Wybieraj nierafinowane oleje, jadaj świeże orzechy i unikaj tłuszczów trans oraz nadmiernie przetworzonych produktów. Zdrowe odżywianie stanie się nie tylko łatwiejsze, ale i smaczniejsze!
![Czy kawa jest niezdrowa - artykuł](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2020/08/Czy-kawa-jest-niezdrowa-artykuł.jpg)
Węglowodany – istotna część zdrowego odżywiania
Węglowodany to jeden z podstawowych makroskładników odżywczych, które dostarczają energii naszemu ciału. Są niezbędne przede wszystkim dla prawidłowego funkcjonowania mózgu, który wykorzystuje glukozę jako główne źródło energii. Pamiętaj jednak, że węglowodany są różne i nie wszystkie należy spożywać w nadmiarze!
Rodzaje węglowodanów
- Cukry proste (monosacharydy i disacharydy) są szybko przyswajane i dają natychmiastowy zastrzyk energii. Przykłady to glukoza, fruktoza czy sacharoza. Te węglowodany są nazywane tzw. pustymi kaloriami i zdrowe odżywianie polega przede wszystkim na ich unikaniu.
- Skrobie (polisacharydy) składają się z dłuższych łańcuchów molekularnych i są powoli przyswajane przez organizm, dostarczając energii dłużej i bardziej równomiernie. Są głównym składnikiem wielu pełnoziarnistych produktów zbożowych (pieczywa, makaronu etc.), a także warzyw czy fasoli. Ten rodzaj węglowodanów jest uważany za najcenniejszy.
- Błonnik to nierozpuszczalny węglowodan. Nie dostarcza energii (nie jest trawiony), ale jest bardzo ważny w regulacji procesów trawiennych.
Węglowodany to znacząca część zdrowego odżywiania się! Zaleca się, aby dostarczały one około 45–65% całkowitej energii w ciągu dnia.
Co warto wiedzieć o glutenie?
Gluten to białko obecne w wielu ziarnach, takich jak pszenica, jęczmień i żyto. W ciągu ostatnich lat narastało zainteresowanie dietami bezglutenowymi, co prowadziło do licznych debat na temat bezpieczeństwa glutenu. Gluten szkodzi tylko niewielkiej grupie osób!
Osoby z celiakią mają autoimmunologiczną reakcję na gluten, co prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego. Skutkiem tego jest zaburzone wchłanianie składników odżywczych (co przekłada się na niedożywienie mimo normalnego spożywania posiłków!) i liczne komplikacje zdrowotne.
Osoby z wrażliwością na gluten, doświadczają objawów po spożyciu glutenu, ale nie mają uszkodzeń jelita cienkiego, typowych dla celiakii.
![](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2023/02/Dodaj-naglowek-1.png)
Dla większości ludzi gluten jest jednak całkowicie bezpieczny. Eliminowanie go z diety bez wyraźnej medycznej potrzeby może prowadzić do braku pewnych składników odżywczych i nie jest zalecane.
Rola probiotyków i prebiotyków w zdrowym odżywianiu
Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które wzmacniają mikroflorę jelitową oraz poprawiają procesy trawienne. Prebiotyki to natomiast substancje, które stymulują wzrost korzystnych bakterii w jelitach.
Probiotyki i prebiotyki współpracują, by zachować równowagę mikroflory jelitowej. Pomagają w trawieniu, produkcji witamin i ochronie przed patogenami. Dzięki temu wpływają na wzmocnienie systemu odpornościowego oraz poprawę funkcjonowania jelit. To rzecz trudna do zignorowania! Nasze jelita od wielu lat są nazywane przez naukowców „drugim mózgiem”. Jak widzisz, warto dbać o ich stan.
![Kiedy brać probiotyk? Przy antybiotykoterapii i nie tylko](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2021/09/Dodaj-nagłówek-1.png)
Probiotyki można znaleźć głównie w fermentowanych produktach, takich jak jogurt, kefir, kiszone warzywa czy miso. Prebiotyki natomiast zawarte są w produktach bogatych w błonnik, takich jak czosnek, cebula czy por. Na szczęście w polskiej kuchni nie trzeba długo szukać produktów bogatych w probiotyki!
Sekrety zdrowego odżywiania – unikaj tych częstych błędów
Na pierwszy rzut oka zdrowe odżywianie może wydawać się prostym zadaniem, ale wiele osób mylnie zaczyna diety marketingowe! Produkty oznaczone jako „light” lub „bez tłuszczu” mogą wydawać się zdrową alternatywą, ale w rzeczywistości często skrywają inne pułapki. Tłuszcz jest zastępowany przez większe ilości cukru, soli lub sztucznych składników, które mają za zadanie poprawić smak.
Czytaj etykiety, zanim włożysz wybrany produkt do koszyka!
Napoje light i pułapki z nimi związane
Współczesna dieta obfituje w napoje pełne ukrytych cukrów. Nawet te, które reklamowane są jako „zdrowe”, „naturalne” czy „bez dodatku cukru” mogą zaskakiwać swoją zawartością! Syropy kukurydziane albo inne substytuty cukru dodawane są do napojów w celu nadania słodkiego smaku. W efekcie w łatwy i niepozorny sposób wprowadzasz do organizmu ogromne ilości cukrów!
Najlepszym wyborem oczywiście są woda mineralna, niesłodzone herbaty (także ziołowe), kawa bez mleka lub po prostu woda z dodatkiem odrobiny soku z cytryny.
![woda z cytryna](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2020/07/woda-z-cytryna-scaled-e1698227388924.jpg)
Regularność posiłków jest kluczowa
Równowaga i regularność to dwa kluczowe słowa w zdrowym odżywianiu. Pomijanie śniadania czy rzadkie jedzenie przez cały dzień prowadzi do spadków energii, problemów z koncentracją i nadmiernego łaknienia później.
Staraj się spożywać od 3 do 5 mniejszych posiłków dziennie, dzięki czemu nie zabraknie ci paliwa, a metabolizm nie zwolni. Regularne posiłki wspierają również prawidłowe funkcjonowanie układu trawiennego.
Zdrowe odżywianie – podsumowanie
Jak widzisz, zdrowe odżywianie nie polega na ślepym podążaniu za chwilowymi modami dietetycznymi, ale na świadomym wyborze składników odżywczych, które wspierają zdrowie. Kluczem jest zrozumienie, że każda porcja jedzenia, którą spożywamy, wpływa na nasze samopoczucie i zdrowie zarówno krótko-, jak i długoterminowo. Zadbaj o to, żeby zawartość talerza była nie tylko zdrowa, ale i smaczna. To wcale nie jest trudne!
![dietly catering dietetyczny](https://blog.dietly.pl/wp-content/uploads/2022/05/Dielty_08_poprawiony.gif)