Blog

leki-4

Najpopularniejsze tabletki na odchudzanie – porównanie, skuteczność i bezpieczeństwo | część 1

Skuteczne i szybkie odchudzanie to coś na czym zależy wielu osobom zmagającym się z nadmierną masą ciała. Wiedzą o tym również producenci suplementów diety i właśnie dlatego każdego roku na rynku pojawiają się kolejne tabletki na odchudzanie, których reklama przekonuje nas o ich efektywności. Czy rzeczywiście warto sięgać po tabletki na odchudzanie? Czy suplementy pomogą w nam w skutecznej redukcji masy ciała?

W tym artykule opowiemy o działaniu tabletek na odchudzanie z kofeiną, czyli substancją, którą znajdziemy w ekstraktach z kawy, yerba mate, guarany, zielonej herbaty i koli.

W innych artykułach opisaliśmy wpływ na odchudzanie:

Temat stosowania tabletek na odchudzanie jest niezwykle popularny – przykładowo, w USA aż 15% osób dorosłych przyjmowało je w pewnym momencie swojego życia. Mieszkańcy Stanów Zjednoczonych wydają każdego roku 2,1 miliardów dolarów na tabletki na odchudzanie (a także kapsułki, krople i inne formy tego rodzajów suplementów).  Tego rodzaju preparaty mogą zawierać więcej niż jedną substancję, a rekordzistą był suplement odchudzający zawierający aż 90 składników. Działanie tabletek na odchudzanie zwykle opiera się na działaniu przeczyszczającym, zwiększającym wydatek energetyczny przez wzrost temperatury ciała (tzw. termogeniki), zmieniającym metabolizm węglowodanów lub tłuszczu, obniżającym apetyt, nasilającym wydalanie moczu, czy blokowaniu wchłaniania tłuszczu w jelicie cienkim. Do najczęstszych składników tabletek na odchudzanie należą zioła, rośliny, błonnik pokarmowy, minerały i kofeina.

Więcej na temat odchudzania napisaliśmy tutaj:

Tabletki na odchudzanie bywają bardzo kosztowne – ich ceny zaczynają się od kilku złotych za opakowanie, ale sięgają nawet kilkuset złotych. Niestety pomimo dużego kosztu niektórych suplementów diety, tak jak w przypadku wszystkich tego rodzaju produktów – producent nie ma obowiązku udowadniania ich skuteczności np. badaniami klinicznymi.

Napisaliśmy więcej na ten temat w tym artykule: Co to jest suplement diety i czym się różni od leku?

Photo by Kate Hliznitsova on Unsplash

Z tego powodu nie wszystkie tabletki na odchudzanie opisane jako produkt wspomagający redukcję masy ciała będzie cechował się rzeczywistą skutecznością. Część składników tabletek na odchudzanie nie ma popartej w badaniach naukowych efektywności stosowania.

Jak dajemy się przekonać nawet do nieskutecznych tabletek na odchudzanie?

„Naturalne” chwyty

Często używanym słowem w opisach tego rodzaju produktów jest „naturalne składniki” – takie sformułowanie może kształtować mylne przekonanie, że „to co naturalnie nie może nam zaszkodzić”. Wbrew pozorom, wiele substancji naturalnego pochodzenia (np. kofeina z kawy) może w nadmiarze prowadzić do konsekwencji zdrowotnych. Przykładowo przedawkowanie kofeiny może skutkować nagłym wzrostem ciśnienia, wymiotami, bólem głowy, czy zaburzeniami rytmu serca.

Nierzetelna obietnica efektów

Hasła typu „redukcja masy ciała do 15 kg w miesiąc”, czy „nawet 8 kg w tydzień” są równie zachęcające, ale jeśli bliżej się im przyjrzymy, to właściwie niczego nam nie zapewniają. Używając słowa „do”, czy „nawet” producenci tabletek na odchudzanie zabezpieczają się przed reklamacjami związanymi z brakiem efektów. Możemy to porównać do rozmowy o pracę – gdy pracodawca nam powie „możesz zarabiać do 10 tys. złotych”, to może to równie dobrze oznaczać, że będziemy zarabiać 2 tysiące zł – nadal mieszcząc się w zakresie DO 10 tysięcy.

Polecanie tabletek zamiast diety i sportu

Jeszcze bardziej niepokojące powinny być dla nas sformułowania sugerujące, że oferowane tabletki na odchudzanie są skuteczniejsze od diety i aktywności fizycznej – istnieje bowiem dużo więcej dowodów naukowych w kwestii skuteczności diety o ujemnym bilansie kalorycznym przy redukcji masy ciała i podobnie – efektywności regularnej aktywności fizycznej w zakresie zwiększania wydatku energetycznego.

Photo by Volodymyr Hryshchenko on Unsplash

Zanim kupisz tabletki na odchudzanie

Po pierwsze – zachęcamy do sprawdzenia składu tych tabletek, a następnie zapoznania się z opisem znajdujących się w nich składników. W tym artykule opisaliśmy działanie kofeiny, a w kolejnym artykule napiszemy o kolejnych substancjach, takich jak kapsaicyna, zielona kawa i herbata, CLA, wapń i johimbina. Dzięki tym informacjom dowiecie się, czy dany preparat ma udowodnioną skuteczność i czy warto w niego inwestować.

Po drugie – nie zapomnijcie o tym, że żaden suplement diety nie zastępuje innych elementów niezbędnych do redukcji masy ciała, czyli przede wszystkim diety. Jeśli brakuje Wam czasu na przygotowywanie zdrowych posiłków i zbilansowanych pod kątem kaloryczności, to zachęcamy Was do zamówienia ich z cateringu dietetycznego. Na stronie głównej Dietly znajdziecie kalkulator (pod wyszukiwarką cateringów), dzięki któremu dowiecie się ile powinniście jadać kalorii dziennie, aby redukować masę ciała.

Po trzecie – część tabletek na odchudzanie zawiera substancje, które wchodzą w interakcje z lekami lub mogą przyczyniać się do nasilenia objawów istniejącej choroby. Właśnie dlatego warto omówić ich stosowanie z lekarzem lub farmaceutą. Szczególnie narażoną grupą na skutki uboczne stosowania tabletek na odchudzanie są osoby chorujące na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, choroby serca, choroby wątroby i choroby przewodu pokarmowego. Ponadto kobiety w ciąży, w czasie laktacji oraz dzieci i młodzież nie powinny stosować tabletek na odchudzanie.

Kiedy powstały pierwsze tabletki na odchudzanie?

Aktualnie tabletki na odchudzanie są niezwykle popularnym rodzajem suplementu diety. Zastanówmy się jednak nad tym od kiedy zaczęły się czasy ich świetności? Już w II wieku n.e. grecki lekarz Soran z Efezu podjął się próby komponowania preparatu odchudzającego – przygotowywał bowiem eliksiry o działaniu przeczyszczającym, a także zalecał dodatkowo ćwiczenia i masaże.

Photo by Kate Hliznitsova on Unsplash

Dalsza historia tabletek na odchudzanie nie jest kolorowa – na drodze do redukcji masy ciała przez stosowanie niezbyt dobrze poznanych substancji wiele osób straciło życie. Przez setki lat nie zapisały się w historii żadne inne specyfiki odchudzające – aż do początków XX wieku. Zauważono wtedy, że leki stosowane przy niedoczynności tarczycy sprzyjały redukcji masy ciała pacjentów. Aktualnie wiemy o tym, że efekt ten był spowodowany dostarczaniem brakujących hormonów tarczycy, które odpowiadają za prawidłowy metabolizm. Niestety stosowanie tych leków u osób zdrowych wywoływało wiele poważnych skutków ubocznych, ponieważ hormonów tarczycy było zbyt dużo w organizmie i rozwijały się objawy nadczynności tego narządu. Zauważano kołatanie serca, problemy ze snem i rozwijający się wytrzeszcz oczu.

Kolejne, zapisane w historii tabletki na odchudzanie, okazały się równie nietrafne – przykładowo DNP (2,4-dinitrofenol) sprzedawany w latach ’30 XX wieku jako środek wspomagający redukcję masy ciała, okazał się niezwykle niebezpieczny. Jego stosowanie może bowiem prowadzić do rozwoju m.in. zaćmy, duszności, a także do hipotermii (zbyt wysokiej temperatury ciała), która może skutkować śmiercią.

Substancje psychoaktywne w historii tabletek na odchudzanie

W latach ’60 XX wieku na rynku było wiele tabletek na odchudzanie, które były mieszanką amfetaminy, hormonów tarczycy, substancji przeczyszczających i moczopędnych. Jednym z najpopularniejszych w tamtych latach środków na odchudzanie był Obetrol, który zawierał metaamfetaminę, amfetaminę i dekstroamfetaminę. Skutkiem rozprzestrzeniania substancji uzależniających i psychoaktywnych pod postacią tabletek na odchudzanie była wzrastająca liczba zgonów z powodu ich stosowania. Dopiero po skorelowaniu zwiększonej umieralności ze stosowaniem tego rodzaju tabletek na odchudzanie, zdecydowano się na zabronienie sprzedaży.

Photo by Michael Longmire on Unsplash

Z kolei w latach ’70 XX wieku zauważono, że osoby chorujące na astmę przyjmujące lek zawierający efedrynę i kofeinę, osiągały niezamierzoną redukcję masy ciała. W roku 1977 tabletki na odchudzanie zawierające aktualnie niedozwoloną efedrynę przyjmowało 70 000 osób. Efedryna okazała się groźną dla zdrowia substancją, szczególnie, gdy była sprzedawana pod postacią mniej kontrolowanych suplementów diety. Jej przedawkowanie może prowadzić bowiem do psychozy paranoidalnej, uszkodzenia mózgów, znacznego obciążenia serca i śmierci. Aktualnie efedryna jest uznana za niedozwolony środek dopingujący, a ze względu na działanie podobne do amfetaminy i możliwość rozwoju uzależnienia, zabronione jest sprzedawanie jej jako tabletki na odchudzanie.

Jakie są najpopularniejsze składniki tabletek na odchudzanie?

Wśród składników tabletek na odchudzanie znajdziemy wiele różnorodnych substancji – mogą znaleźć się takie, które wywołują efekt przeczyszczający, pobudzający, nasilający wydalanie moczu, czy hamujący wchłanianie żywności w jelicie cienkim. Sprawdźcie, które z nich są efektywne i bezpieczne zanim kupicie tabletki na odchudzanie.

Kofeina – kawa, yerba mate, guarana, zielona herbata, kola

W tabletkach na odchudzanie możemy często znaleźć kofeinę lub jej pochodne, takie jak guarana, kola, yerba mate (mateina), zielona herbata (teina).

Kofeina ma działanie przyspieszające perystaltykę jelit, stymulujące centralny układ nerwowy, pracę serca i mięśni szkieletowych. Ponadto jej spożycie nasila termogenezę, czyli podnosi temperaturę masy ciała, co wiąże się ze wzrostem wydatku energetycznego o około 9,2 kcal/godzinę – przez ok. 3 godziny po spożyciu kofeiny. Co więcej, spożycie kofeiny może obniżać apetyt.

Działanie odchudzające kofeiny

W dużym badaniu naukowym Nurses’ Health Study trwającym 12 lat i obejmującym ponad 58 000 uczestników, wykazano, że osoby, które podczas trwania badania zwiększyły spożycie kofeiny miały o 0,43 kg (mężczyźni) i 0,35 kg (kobiety) mniejszy przyrost masy ciała niż te, które obniżyły podaż kofeiny.

Wiele badań dotyczących tabletek na odchudzenie zawierających kofeinę obejmuje suplementy diety, których kofeina i jej pochodne nie są jedynym składnikiem, dlatego niełatwo jest wyciągnąć jednoznaczne wnioski. Ponadto efekt przyjmowania kofeiny może być bardzo indywidualny. Przykładowo, zauważa się, że spożywanie kofeiny ma działanie diuretyczne, ale tylko na początku stosowania. Organizm zwykle przystosowuje się do tego działania i po pewnym czasie nie reaguje wzmożonym wydalaniem moczu.

Czy tabletki na odchudzanie z kofeiną są bezpieczne?

Bezpieczeństwo stosowania tabletek na odchudzanie z kofeiną zależy od jej dziennej dawki. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności zaleca nie przekraczać spożycia 400 mg kofeiny w ciągu całego dnia i 200 mg kofeiny w jednej dawce. Zatem jeśli przyjmujemy tabletki na odchudzanie, to powinniśmy zapoznać się z zawartością kofeiny lub jej pochodnymi i uwzględnić tę wartość, szczególnie jeśli dodatkowo pijemy kawę lub inne źródła tej substancji (np. energetyki, yerba matę, herbatę).

  • Szklanka kawy rozpuszczalnej zawiera około 90 mg kofeiny
  • Szklanka kawy parzonej dostarczy nam około 130 mg kofeiny
  • Filiżanka espresso to źródło ok. 60 mg kofeiny

Więcej o kawie napisaliśmy tutaj: Czy kawa jest niezdrowa? Obalamy mity!

Przedawkowanie kofeiny stosując zawierające ją tabletki na odchudzanie może być dużo łatwiejsze niż gdy jedynym źródłem kofeiny jest dla nas kawa i herbata. Właśnie dlatego należy dokładnie czytać ulotki tabletek na odchudzanie i stosować zalecane dawki. Przy spożyciu > 1000 mg kofeiny dziennie istnieje wysokie ryzyko wystąpienia tachykardii, drgawek i obrzęku mózgu. Z kolei dawka dzienna wynosząca 10 000 mg może mieć skutek śmiertelny.

Pamiętajmy o tym, że łączenie kofeiny z innymi stymulantami, takimi jak np. tabletki na odchudzanie z gorzką pomarańczą, może nasilać jej działanie. Kofeiny nie powinno się także łączyć z alkoholem.

O kolejnych substancjach, takich jak kapsaicyna, zielona kawa i herbata, CLA, wapń i johimbina napiszemy w tym artykule: Jakie suplementy na redukcję masy ciała są skuteczne? O kapsaicynie, zielonej kawie i herbacie, CLA, wapniu i johimbinie.

W tym artykule znajdziecie informacje o kolejnych 5 substancjach stosowanych w suplementach na redukcję: Suplementy na odchudzanie i ich skuteczność. Beta-glukany, gorzka pomarańcza, l-karnityna, chrom, glukomannan

www.dietly.pl

Podobne artykuły