Sukraloza – właściwości. Czy można ją bezpiecznie stosować?

Znajdziesz ją w napojach typu „zero”, gumach do żucia i produktach „light”. Sukraloza, oznaczana kodem E955, to jeden z najpopularniejszych bezkalorycznych zamienników cukru. Chociaż jest uznawana za bezpieczną, jej wpływ na mikrobiotę jelitową i zachowanie w wysokiej temperaturze budzi pytania. Warto więc wiedzieć, jakie ma właściwości i czy na pewno jest dla ciebie odpowiednia.

Czym jest sukraloza?

Sukraloza to syntetyczny słodzik, który zyskał popularność jako bezkaloryczny zamiennik cukru. Co ciekawe, jej historia jest nierozerwalnie związana z sacharozą, czyli zwykłym cukrem stołowym. To właśnie z niego, w wyniku modyfikacji chemicznej polegającej na zastąpieniu trzech grup hydroksylowych atomami chloru, powstaje ten zupełnie nowy związek.

Ta modyfikacja chemiczna sprawia, że organizm nie jest w stanie metabolizować sukralozy. W efekcie przechodzi ona przez układ pokarmowy w niezmienionej formie, nie dostarczając przy tym żadnych kalorii. Największą zaletą sukralozy jest jej intensywna słodycz – szacuje się, że jest około 600 razy słodsza od cukru. Odkryta przypadkowo w 1976 roku, dziś jest jednym z najczęściej stosowanych słodzików na świecie. Warto jednak wiedzieć, że te produkty zawierają zazwyczaj niewielką ilość czystej sukralozy (około 1%), a resztę stanowią wypełniacze, np. maltodekstryna czy glukoza.

Jakie są właściwości sukralozy?

Swoją wszechstronność jako dodatek do żywności sukraloza zawdzięcza korzystnym właściwościom fizykochemicznym:

• wysoka stabilność – jest odporna na działanie wysokiej temperatury (do 120°C) i szeroki zakres pH (3,0-9,0), dzięki czemu można ją stosować w pasteryzacji, niektórych wypiekach, napojach czy przetworach owocowych. Powyżej 120°C może jednak ulegać degradacji, tworząc potencjalnie szkodliwe chloropropanole;
• doskonała rozpuszczalność – dobrze rozpuszcza się w wodzie (300 g/l);
• długi okres przydatności – nie ulega rozkładowi nawet podczas czteroletniego przechowywania.

Gdzie znajduje się sukraloza w produktach spożywczych?

Intensywna słodycz i zerowa kaloryczność sprawiają, że sukraloza (oznaczana na etykietach kodem E955) jest niezwykle popularnym słodzikiem, zwłaszcza w produktach typu „light”, „zero” czy „fit”. Można ją znaleźć w szerokiej gamie artykułów spożywczych, takich jak:

• napoje gazowane i niegazowane;
• gumy do żucia;
• desery bez cukru (np. galaretki, budynie);
• suplementy diety i odżywki białkowe;
• lody i produkty nabiałowe (np. jogurty);
• pieczywo dietetyczne;
• gotowe sosy;
• słodziki stołowe.

Czy sukraloza jest bezpieczna dla zdrowia?

Organizacje takie jak Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA), uznają sukralozę za bezpieczną, o ile jest spożywana z umiarem. Ustalono dla niej dopuszczalne dzienne spożycie (ADI) na poziomie 15 mg na kilogram masy ciała, co dla osoby ważącej 70 kg oznacza 1050 mg dziennie – ilość trudną do osiągnięcia w ramach typowej diety.

Mimo oficjalnego stanowiska istnieją pewne zastrzeżenia. Uważa się, że nadmierne i długotrwałe spożywanie sukralozy może negatywnie wpływać na równowagę mikrobioty jelitowej. Dlatego, choć jest uznawana za bezpieczną, zaleca się zachowanie umiaru w jej stosowaniu.

Możliwe skutki uboczne wynikające ze stosowania sukralozy

Chociaż sukraloza jest uznawana za bezpieczną, u niektórych osób jej spożycie może wywoływać niepożądane reakcje, takie jak:

• problemy żołądkowo-jelitowe – najczęściej zgłaszane to wzdęcia, gazy i biegunka;
• bóle głowy i migreny – mogą występować u osób z indywidualną wrażliwością;
• reakcje alergiczne – rzadkie, ale mogą obejmować wysypkę skórną, obrzęk, a w skrajnych sytuacjach trudności w oddychaniu;
• wzrost apetytu – niektóre badania sugerują, że nadmierne spożycie słodzików może paradoksalnie zwiększać apetyt.

Najwięcej kontrowersji budzi długoterminowy wpływ sukralozy na mikrobiotę jelitową. Choć dowody naukowe są niejednoznaczne, sugerują, że regularne przyjmowanie wysokich dawek może zaburzać równowagę bakteryjną w jelitach. Dlatego tak ważne jest zachowanie umiaru i nieprzekraczanie zalecanego limitu.

Sukraloza a glukoza, insulina i cukrzyca

Sukraloza zawdzięcza swoją popularność głównie neutralnemu wpływowi na gospodarkę węglowodanową. Ponieważ organizm jej nie metabolizuje, nie podnosi ona poziomu glukozy we krwi, co jest szczególnie ważne dla osób z cukrzycą lub insulinoopornością.

W praktyce oznacza to, że indeks glikemiczny (IG) sukralozy wynosi 0. Po jej spożyciu nie następuje gwałtowny skok cukru, a co za tym idzie, trzustka nie jest stymulowana do wyrzutu insuliny. To właśnie ta cecha czyni ją bezpiecznym zamiennikiem cukru dla diabetyków. Mogą oni cieszyć się słodkim smakiem bez negatywnych konsekwencji dla glikemii, co znacząco ułatwia kontrolę diety i unikanie niebezpiecznych wahań poziomu cukru we krwi.