Blog

Grupa krwi a dieta. Czy dieta zgodna z grupą krwi działa?

Autorka artykułu: dietetyczka Joanna Marciszewska

Rozpoczynanie skutecznej diety warto zaczynać od określenia podstawowych parametrów – masy ciała, płci, wieku, wzrostu, ogólnego stanu zdrowia. Na bazie tych informacji można obliczyć swoje zapotrzebowanie kaloryczne oraz zdecydować się na konkretny wariant diety w zależności od potrzeb zdrowotnych. Przykładowo, osoby nietolerujące laktozy mogę zacząć dietę bezlaktozową, a osoby borykające się z nadciśnieniem tętniczym – dietę DASH. 

Pojawia się jednak pytanie, czy jest jeszcze coś, na co powinniśmy zwracać uwagę przy wyborze diety? Poza masą ciała, wiekiem, aktywnością fizyczną, różnimy się jeszcze… grupą krwi, która nie zmienia się przez całe życie. Czy istnieje coś takiego jak dieta zgodna z grupą krwi? Czy są badania naukowe na temat zależności między grupą krwi a dietą? 

Grupa krwi a dieta – czy istnieje zależność?

Wyróżniamy 4 warianty grup krwi według układu grupowego: A, AB, B oraz 0. W latach ‘90 zaczęto łączyć grupy krwi z dietą, tworząc konkretne wytyczne żywieniowe. Ogromnej popularności diecie zgodnej z grupą krwi dostarczyła wydana w ‘96 roku książka naturopaty D’Adamo „Eat Right 4 Your Type”. Sprzedano ponad 7 milionów egzemplarzy i przetłumaczono ją na 60 języków. Wydawać by się mogło, że skoro tyle osób ją przeczytało, to ta książka musi być naprawdę rzetelnie napisana. Za moment wyjaśnię dokładniej, czy są badania naukowe w kwestii diety zgodnej z grupą krwi. Tymczasem przyjrzyjmy się temu, jakie są założenia tej diety opracowane przez jej autorów.

Dietę zgodną z grupą krwi oparto na hipotezie, że niektóre pokarmy zawierające związki zwane lektynami, mogą w połączeniu z konkretną grupą krwi powodować aglutynację, czyli zlepianie się czerwonych krwinek. Ponadto, w tworzeniu tej diety oparto się na hipotetycznej genezie różnych grup krwi, a dokładniej na okresie, w którym się pojawiła u człowieka. Na tej podstawie wysnuto wnioski, że powinniśmy jadać takie produkty, które jadano w czasach powstania naszej grupy krwi. 

Autorzy diety zgodnej z grupą krwi uważają, że wprowadzenie jej w życie pomoże w zapobieganiu nadwagi, otyłości oraz szeregu poważnych chorób – cukrzycy, nowotworów, czy miażdżycy. Czy to prawda? Tę kwestię wyjaśnię poniżej w oparciu o badania naukowe. 

Zdjęcie autorstwa Karolina Grabowska z Pexels

Dieta dla grupy krwi 0

Ta grupa krwi uważana była przez autora diety za najstarszą, jednak aktualnie wiemy, że jest inaczej, bowiem grupa A jest od niej starsza. D’Adamo zalecił, aby osoby z grupą krwi 0 stosowały dietę łowców, czyli taką, która opiera się na mięsie, a ogranicza nabiał, produkty zbożowe, niektóre orzechy i warzywa (m.in. kukurydzę, soczewicę, pora, ziemniaki). Wołowina i podroby mięsne uważane są za korzystne w diecie zgodnej z grupą krwi 0. Ponadto autorzy zalecają, aby wprowadzić przy grupie krwi 0 dietę niskowęglowodanową.

Dieta dla grupy krwi A

Według D’Adamo osoby z grupą krwi A mają problem z trawieniem białka zwierzęcego, dlatego zalecana jest dla nich dieta rolników, czyli dieta wegetariańska lub wegańska. Autorzy diety polecają całkowitą eliminację mięsa oraz zwiększone spożycie orzechów, roślin strączkowych i innych roślinnych źródeł białka. Spośród warzyw eliminuje się warzywa psiankowate, m.in. ziemniaki i paprykę. 

Dieta dla grupy krwi B

Ta grupa uznana jest przez D’Adamo jako grupę nomandyczną, która sprawia, że układ odpornościowy jest silniejszy, a układ trawienny radzi sobie bardzo dobrze z niemalże wszystkimi produktami, poza większością zbóż, pomidorami, krewetkami, soczewicą. Autorzy uważają, że jest to grupa krwi, przy której dobrze trawione są produkty mleczne i może być on regularnie spożywany. Taka zależność nie była jednak nigdy udowodniona.

Dieta dla grupy krwi AB

Ta grupa krwi wykształciła się najpóźniej, a D’Adamo opisuje ją jako enigmę. Zalecenia dietetyczne obejmują ograniczenie czerwonego mięsa, pszenicy, gryki, kukurydzy, roślin strączkowych i orzechów. Produkty mleczne są przy tej grupie dozwolone.

Grupa krwi a dieta – badania naukowe 

Konkretne wytyczne, naukowo brzmiące podstawy, książka wydana w milionach egzemplarzy – to wszystko jest bardzo zachęcające. Mnogość obietnic od autora diety zgodnej z grupą krwi, działanie odchudzające, przeciwnowotworowe, przeciwmiażdżycowe… Gdyby tylko to wszystko miało odniesienie w rzeczywistości, to myślę, że ta dieta byłaby wręcz genialna. Niestety, zarówno w momencie pisania książki przez D’Adamo, jak i dziś, w 2021 roku, nie ma żadnych dowodów naukowych na to, że dieta zgodna z grupą krwi jest sensowna i korzystna dla zdrowia

Photo by Online Marketing on Unsplash

Jak dieta zgodna z grupą krwi wpływa na zdrowie? 

W 2014 roku zbadano wpływ stosowania diety zgodnej z grupą krwi wśród 1639 osób. Było to pierwsze naukowe i duże badanie w tym kierunku. Część uczestników jadła zgodnie z tym, jaką miała grupę krwi i jakie są zalecenia D’Adamo, a część jadała według wytycznych dla innej grupy krwi. Okazało się, że każda z diet (dla grupy A, B, 0, AB) miała pewien wpływ na parametry zdrowotne, ale… bez względu na to, jaką grupę krwi miała osoba, która ją stosowała. 

D’Adamo zaleca dla grupy krwi A dietę wegetariańską i rzeczywiście, ta dieta miała korzystny wpływ na parametry m.in. związane z ryzykiem insulinooporności, cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowym, ale u wszystkich uczestników, którzy ją stosowali – niezależnie od tego, czy rzeczywiście mieli grupę krwi A, czy inną grupę. 

Eliminacje w diecie a grupa krwi 

Dieta zgodna z grupą krwi wiąże się z wieloma eliminacjami, przy czym niektóre z nich mogą przyczyniać się do zubożenia wartości odżywczej naszej diety. Przykładowo, unikanie roślin strączkowych, pełnoziarnistych zbóż, czy orzechów, może wpłynąć negatywnie na zdrowie. Są one między innymi źródłem magnezu, witamin z grupy B oraz cennego błonnika pokarmowego. 

Najbardziej niepokojącym wariantem pod względem wpływu na zdrowie jest dieta dla grupy krwi O, w której zalecana jest przewaga mięsa w diecie, w tym czerwonego, oraz ograniczenie wielu warzyw. 

Eliminacje pokarmowe bez żadnych podstaw naukowych może przynieść wiele przykrych konsekwencji – od sprzyjania niedoborom pokarmowym, po negatywny wpływ na psychikę. Duże restrykcje dietetyczne zwiększają ryzyko efektu jo-jo i mogą sprzyjać zaburzeniom odżywiania. 

Więcej o efekcie jo-jo napisaliśmy tutaj: Efekt JO-JO – wszystko, co powinieneś wiedzieć

Photo by Volodymyr Hryshchenko on Unspl

Czy w diecie dla grupy krwi jest ziarno prawdy?

Okazuje się, że rzeczywiście istnieją pewne zależności między grupą krwi, a ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Najmniejszym ryzykiem mogą cieszyć się osoby z grupą krwi 0, a największym – osoby z grupą krwi A. Przy grupie krwi A jest wyższe ryzyko nadmiernego poziomu cholesterolu całkowitego i LDL. Dlaczego tak się dzieje? Tego jeszcze nie wiemy i cały ten obszar nauki wymaga dalszych badań.

Jedno jest jednak pewne. Mamy bardzo solidne dowody, wśród wielu tysięcy uczestników o różnych grupach krwi, które dowodzą jaka dieta będzie wpływała pozytywnie na zdrowie. Wiemy, że, o ile nie mamy alergii, to rośliny strączkowe, orzechy, owoce, warzywa, pełnoziarniste produkty zbożowe – będą dobrym elementem diety

Wiemy także, że dieta wegetariańska i wegańska jest korzystna dla zdrowia, szczególnie jeśli jest dobrze zbilansowana. Mamy dowody na to, że utrzymywanie prawidłowej masy ciała sprzyja utrzymaniu zdrowia. 

A jaką dietę możesz wybrać dla siebie, niezależnie od swojej grupy krwi?

Dbałość o zdrowie to obiekt zainteresowań wielu osób, stąd pojawia się rosnąca popularność cateringów dietetycznych. Przy natłoku obowiązków nadal możliwe jest utrzymanie korzystnej dla zdrowia diety – diety pudełkowej. 

Bibliografia:

  1. Cusack, L., De Buck, E., Compernolle, V., & Vandekerckhove, P. (2013). Blood type diets lack supporting evidence: a systematic review. The American Journal of Clinical Nutrition, 98(1), 99–104. doi:10.3945/ajcn.113.058693
  2. D’Adamo, Peter J. (1997-01-06). Eat Right 4 Your Type. Putnam Adult. ​ISBN 978-0399142550
  3. He M, Wolpin B, Rexrode K, Manson JE, Rimm E, Hu FB, Qi L. ABO blood group and risk of coronary heart disease in two prospective cohort studies. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2012 Sep;32(9):2314-20. doi: 10.1161/ATVBAHA.
  4. Wang, Jingzhou et al. “ABO genotype, ‘blood-type’ diet and cardiometabolic risk factors.” PloS one vol. 9,1 e84749. 15 Jan. 2014, doi:10.1371/journal.pone.0084749

Podobne artykuły