Czym jest błonnik bambusowy? Właściwości i najważniejsze informacje

Błonnik bambusowy to naturalny dodatek do żywności, który zyskuje popularność w dietach niskowęglowodanowych. Produkt ten powstaje z pędów bambusa i wyróżnia się wszechstronnym zastosowaniem kulinarnym. Odkryj jego niezwykłe zalety.

Czym dokładnie jest błonnik bambusowy i skąd pochodzi?

Błonnik bambusowy to produkt pochodzenia roślinnego, który pozyskuje się z najtwardszych części pędów bambusa. Proces produkcji jest starannie kontrolowany i zazwyczaj całkowicie naturalny, co oznacza, że nie wymaga użycia agresywnych środków chemicznych. Pędy są najpierw dokładnie oczyszczane, a następnie poddawane obróbce mechanicznej, która polega na wieloetapowym mieleniu. Celem tego procesu jest uzyskanie bardzo drobnego proszku, który swoją konsystencją przypomina tradycyjną mąkę pszenną, choć nie ma z nią nic wspólnego pod względem składu chemicznego. Finalny produkt to biały, puszysty pył, który jest bezwonny i bezsmakowy, co stanowi jego ogromną zaletę, ponieważ nie zmienia smaku potraw.

Warto podkreślić, że surowiec ten jest klasyfikowany jako błonnik nierozpuszczalny, co ma znaczenie dla jego funkcji w organizmie człowieka. W przeciwieństwie do błonników rozpuszczalnych, które tworzą żele, włókna bambusowe zachowują swoją strukturę, działając w przewodzie pokarmowym jak delikatna miotełka. Produkt ten jest często mylnie nazywany mąką bambusową, co wynika z jego wyglądu i sposobu pakowania, jednak z punktu widzenia dietetyki jest to niemal czysty izolat włókna roślinnego. Dzięki temu, że bambus jest rośliną niezwykle szybko rosnącą i odnawialną, pozyskiwanie z niego surowców spożywczych jest również działaniem proekologicznym, wpisującym się w nurt zrównoważonego rozwoju.

Różnice między mąką bambusową a tradycyjnymi mąkami

Podstawową różnicą, która oddziela ten produkt od klasycznych mąk zbożowych, jest niemal całkowity brak przyswajalnych węglowodanów, co czyni go unikatem w świecie dietetyki:

• tradycyjna mąka pszenna czy żytnia to przede wszystkim źródło skrobi, która w organizmie szybko rozkłada się do glukozy, podnosząc poziom cukru we krwi; 
• błonnik z bambusa natomiast składa się głównie z celulozy i hemicelulozy, których ludzki organizm nie trawi, dzięki czemu produkt ten ma zerowy indeks glikemiczny; 
• jest to informacja kluczowa dla diabetyków oraz osób zmagających się z insulinoopornością, ponieważ spożywanie wypieków z tym dodatkiem nie wywołuje wyrzutów insuliny.

Kolejnym aspektem różnicującym jest zachowanie produktu w kontakcie z płynami, co determinuje zupełnie inne podejście do gotowania i pieczenia. Mąki zbożowe zawierają gluten lub skrobię, które pod wpływem wody i temperatury kleikują, tworząc strukturę ciasta, natomiast włókno bambusowe działa na zasadzie absorpcji fizycznej. Potrafi ono wchłonąć wielokrotność swojej wagi w wodzie, co sprawia, że w przepisach kulinarnych pełni funkcję strukturotwórczą, ale nie wiążącą w taki sam sposób jak gluten. Oznacza to, że w kuchni nie można stosować go jako zamiennika 1:1 dla mąki pszennej, gdyż bez odpowiedniego nawodnienia ciasto stałoby się zbyt suche i kruche.

Jakie są właściwości błonnika bambusowego?

Analizując skład chemiczny tego surowca, można zauważyć, że jest on ewenementem wśród produktów spożywczych. Oferuje niemal wyłączne korzyści płynące z obecności włókna pokarmowego:

• w 100 gramach produktu znajduje się zazwyczaj od 96 do nawet 99 gramów czystego błonnika, co czyni go jednym z najbardziej skoncentrowanych źródeł tego składnika na rynku;
• pozostała część to śladowe ilości wody oraz minerałów, przy czym zawartość tłuszczów i białek jest bliska zeru;
• wartość energetyczna produktu oscyluje w granicach 190-200 kcal na 100 gramów, jednak kalorie te pochodzą z włókien, które nie są w pełni metabolizowane przez organizm w celach energetycznych.

Dla osób skrupulatnie liczących makroskładniki w diecie, szczególnie na redukcji, istotny jest fakt, że produkt ten nie dostarcza węglowodanów netto. W praktyce oznacza to, że można go spożywać bez obawy o wyjście ze stanu ketozy, co jest fundamentalne dla osób stosujących diety wysokotłuszczowe. Brak cukrów prostych sprawia również, że w przeciwieństwie do produktów skrobiowych produkt nie fermentuje w jamie ustnej, co pośrednio przyczynia się do ochrony zębów przed próchnicą. Czystość składu jest zazwyczaj bardzo wysoka, co sprawia, że jest to produkt wolny od typowych alergenów pokarmowych takich jak orzechy, soja czy laktoza.

Mechanizm działania tego produktu w przewodzie pokarmowym opiera się głównie na jego właściwościach fizycznych, a konkretnie na zdolności do pęcznienia w środowisku wodnym. Po spożyciu włókna te wiążą wodę w żołądku, co prowadzi do znacznego zwiększenia objętości treści pokarmowej, dając szybkie i długotrwałe uczucie sytości. Jest to nieoceniona pomoc w walce z nadmiernym apetytem i podjadaniem między posiłkami, co bezpośrednio przekłada się na łatwiejsze utrzymanie deficytu kalorycznego. Przechodząc dalej do jelit, nierozpuszczalne frakcje błonnika drażnią mechanicznie ściany jelita grubego, co pobudza naturalne ruchy perystaltyczne i przyspiesza pasaż jelitowy.

Przeciwwskazania i potencjalne skutki uboczne

Mimo naturalnego pochodzenia produkt ten nie jest odpowiedni dla każdego i jego wprowadzenie do diety wymaga pewnej ostrożności oraz obserwacji reakcji własnego organizmu. Osoby zmagające się z przewlekłymi stanami zapalnymi jelit, takimi jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego, powinny skonsultować jego stosowanie z lekarzem gastrologiem. W fazie zaostrzenia tych chorób dieta powinna być zazwyczaj ubogoresztkowa. Dodatkowa porcja błonnika nierozpuszczalnego mogłaby podrażnić delikatną śluzówkę i nasilić objawy bólowe oraz biegunkę. Również u osób z zespołem jelita drażliwego (IBS) wprowadzenie błonnika bambusowego może wywołać zróżnicowane reakcje – u jednych przyniesie ulgę, u innych może wywołać wzdęcia.

Najczęstszym błędem popełnianym przez konsumentów jest zbyt gwałtowne wprowadzenie dużej ilości włókna do jadłospisu, bez jednoczesnego zwiększenia podaży płynów. Taka sytuacja może doprowadzić do efektu odwrotnego od zamierzonego, czyli do bolesnych zaparć, a w skrajnych przypadkach nawet do niedrożności jelit. Błonnik wiąże wodę bardzo efektywnie, więc jeśli nie dostarczymy jej w odpowiedniej ilości, zostanie ona zabrana z treści jelitowej, co utwardzi masę kałową. Zaleca się rozpoczynanie suplementacji od małych dawek, rzędu jednej łyżeczki dziennie, i stopniowe zwiększanie tej ilości w miarę adaptacji układu trawiennego.

Zastosowanie błonnika bambusowego w diecie ketogenicznej i Low Carb

Pojawienie się tego produktu na rynku spożywczym zrewolucjonizowało podejście do wypieków w dietach niskowęglowodanowych, które wcześniej opierały się głównie na ciężkich mąkach orzechowych. Dzięki swojej unikalnej, lekkiej strukturze, pył bambusowy pozwala na uzyskanie puszystości, która do tej pory była zarezerwowana wyłącznie dla wypieków glutenowych. Jest to szczególnie widoczne w przepisach na biszkopty, bułki czy chleby tostowe, gdzie zależy nam na miękiszu pełnym powietrza, a nie zbitej, wilgotnej masie typowej dla mąki migdałowej. Co więcej, produkt ten doskonale sprawdza się jako podsypka przy wałkowaniu ciasta, ponieważ nie klei się do rąk i wałka tak jak inne zamienniki.

W kuchni ketogenicznej surowiec ten pełni również funkcję stabilizatora w deserach. Dodatek niewielkiej ilości do domowych lodów sprawia, że pozostają one kremowe nawet po długim czasie w zamrażarce, eliminując problem twardych kryształków lodu. Z kolei w zagęszczaniu sosów i zup działa on dyskretnie, nadając aksamitną konsystencję bez wprowadzania niepożądanego posmaku, co często zdarza się przy użyciu mąki kokosowej. Jego neutralność sprawia, że jest idealnym nośnikiem dla innych aromatów, pozwalając wybrzmieć przyprawom i głównym składnikom dania.

Jeśli chcesz wypróbować którąś z diet niskowęglowodanowych, skorzystaj z Dietly. W naszej porównywarce znajdziesz i porównasz oferty firm specjalizujących się w dietach pudełkowych. Warto poznać opinie innych użytkowników, którzy dzielą się swoimi wrażeniami.