Dieta pude艂kowa - Bez glutenu

"Dieta bezglutenowa to spos贸b od偶ywiania, w kt贸rym ca艂kowicie eliminuje si臋 gluten zawarty zar贸wno w produktach naturalnych, jak i przetworzonych. Gluten jest mieszanin膮 bia艂ek gluteliny i gliadyny znajduj膮cych si臋 w pszenicy, 偶ycie i j臋czmieniu oraz w owsie, aczkolwiek znajduje si臋 w nim nieco inne bia艂ko 鈥 awenina, kt贸ra z du偶ym prawdopodobie艅stwem nie powoduje takich samych reakcji jak bia艂ka zb贸偶 glutenowych.Owies jest jednak bardzo cz臋sto zanieczyszczony glutenem, dlatego osobom chorym wolno spo偶ywa膰 jedynie certyfikowany oznaczony jako bezglutenowy. Obecnie dieta bezglutenowa jest bardziej popularna, wed艂ug niekt贸rych wr臋cz modna. Diety bezglutenowej nie powinno w艂膮cza膰 si臋 samodzielnie, bez konsultacji z lekarzem i wykonania odpowiednich bada艅. Na pocz膮tku nale偶y przeprowadzi膰 diagnostyk臋 i ustali膰, czy to gluten jest przyczyn膮 problem贸w, a je艣li tak 鈥 jaki rodzaj schorzenia powoduje. Jednak chocia偶 oferta gotowych produkt贸w bezglutenowych w sklepach jest do艣膰 bogata, mo偶na znale藕膰 r贸偶nego rodzaju pieczywo bezglutenowe, gotowe spody do pizzy, ciasteczka, s艂odycze itp., to nale偶y zachowa膰 ostro偶no艣膰 w ich doborze i starannie czyta膰 etykiety. Gluten powinny ca艂kowicie wyeliminowa膰 ze swojej diety osoby z celiaki膮, alergi膮 na gluten oraz nietolerancj膮 glutenu. 1. Celiakia jest bezwzgl臋dnym wskazaniem do ca艂kowitej eliminacji glutenu (nawet jego 艣ladowych ilo艣ci). To choroba trzewna o pod艂o偶u genetycznym, w kt贸rej na skutek spo偶ywania glutenu zniszczeniu ulegaj膮 kosmki jelitowe. Doprowadza to mi臋dzy innymi do zaburze艅 wch艂aniania, co skutkuje niedoborami, dolegliwo艣ciami ze strony uk艂adu pokarmowego i przewlek艂ym zm臋czeniem. Szacuje si臋, 偶e celiakia dotyka oko艂o 1鈭2 proc.spo艂ecze艅stwa. Wbrew powszechnej opinii nie jest to choroba, kt贸ra dotyka wy艂膮cznie dzieci. Coraz cz臋艣ciej sk膮po objawow膮 celiaki臋 diagnozuje si臋 tak偶e u doros艂ych. Jedyn膮 metod膮 leczenia jest prowadzenie 艣cis艂ej diety bezglutenowej, opartej na certyfikowanych produktach. 2. Alergia na gluten lub pszenic臋 鈭 warto pami臋ta膰, 偶e alergia na gluten i pszenic臋 nie jest tym samym. Osoby z alergi膮 na gluten, a bez alergii na pszenic臋, mog膮 spo偶ywa膰 certyfikowane znakiem przekre艣lonego k艂osa produkty na bazie pszenicy oczyszczonej z glutenu, natomiast osoby z alergi膮 na pszenic臋 musz膮 w ca艂o艣ci wyeliminowa膰 j膮 z diety. W przypadku alergii organizm traktuje bia艂ka (takie jak gluten, lub inne bia艂ka zawarte w pszenicy) jako potencjalne zagro偶enie. Powoduje to reakcj臋 uk艂adu immunologicznego i aktywacj臋 przeciwcia艂. W przypadku alergii IgE-zale偶nej reakcja widoczna jest na kr贸tko po zjedzeniu produkt贸w z pszenic膮 lub glutenem. Mo偶e mie膰 gwa艂towny przebieg, pocz膮wszy od zaczerwienienia sk贸ry, poprzez problemy ze strony uk艂adu oddechowego albo pokarmowego, a偶 po niebezpieczny dla zdrowia wstrz膮s anafilaktyczny. 3. Nieceliakalna nadwra偶liwo艣膰 na gluten (NNG) 鈭 zauwa偶ono, 偶e wiele os贸b (szacuje si臋, 偶e nawet do 10 % spo艂ecze艅stwa) lepiej czuje si臋 po eliminacji glutenu, pomimo 偶e nie maj膮 ani alergii IgE-zale偶nej na gluten, ani celiakii. Uznano wi臋c, 偶e mo偶e by膰 to nieceliakalna nadwra偶liwo艣膰 na gluten, objawiaj膮ca si臋 m.in. dolegliwo艣ciami ze strony uk艂adu pokarmowego, takimi jak: wzd臋cia, zaparcia, biegunki, b贸le brzucha. Niekt贸rzy 艂膮cz膮 objawy nieceliakalnej nadwra偶liwo艣ci na gluten z alergi膮 op贸藕nion膮 IgG-zale偶n膮. Mo偶na te偶 spotka膰 opini臋 偶e NNG bywa przyczyn膮 zespo艂u jelita dra偶liwego. Diagnostyka NNG jest utrudniona, poniewa偶 nie ma jednego testu, kt贸ry potwierdza艂by lub wyklucza艂 t臋 chorob臋. Dlatego diagnoz臋 stawia si臋 najcz臋艣ciej na podstawie obserwacji oraz eliminacji i prowokacji, po wykluczeniu innych chor贸b mog膮cych by膰 przyczyn膮 dolegliwo艣ci.Laktoz臋 wyklucza si臋 natomiast w przypadku niedoboru enzymu laktazy, czyli w hipolaktazji pierwotnej b膮d藕 wt贸rnej nietolerancji laktozy. Dieta z wykluczeniem tych dw贸ch sk艂膮dnik贸w opiera si臋 g艂贸wnie na warzywach, owocach, a tak偶e niekt贸rych rodzajach kasz i makaron贸w. Podstaw膮 jad艂ospisu powinny by膰 produkty 艣wie偶e, wysokiej jako艣ci jedzone w 4-5 posi艂kach dziennie. Posi艂ki nale偶y spo偶ywa膰 regularnie co ok. 3 godziny, 艣niadanie je艣膰 do godziny po przebudzeniu, a kolacj臋 2-3 godziny przed snem. Alergicy mog膮 stosowa膰 specjalne produkty mleczne bez laktozy lub u偶ywa膰 mleka ro艣linnego, a do domowych wypiek贸w dodawa膰 m膮ki kukurydzianej, sojowej, gryczanej czy ry偶owej. Dzi臋ki diecie bez glutenu i laktozy mo偶na gotowa膰 tak, by nietolerancja pokarmowa nie stanowi艂a przeszkody w codziennym 偶yciu. Dodatkowo prawid艂owo u艂o偶one menu mo偶e ca艂kowicie zniwelowa膰 wcze艣niejsze powik艂ania zwi膮zane z nietolerancj膮. Dietetycy i specjali艣ci od 偶ywienia dok艂adaj膮 wszelkich stara艅, aby jad艂ospis diety bez glutenu i laktozy by艂 smaczny, zr贸偶nicowany i nie by艂 kojarzony z wyrzeczeniami. Za produkty bezglutenowe mo偶na r贸wnie偶 uzna膰 produkty przetworzone, w kt贸rych ilo艣膰 glutenu nie przekracza 20 ppm (20 mg na 1 kg) 鈥 41/2009 WE, i mo偶na je oznacza膰 mi臋dzynarodowym symbolem przekre艣lonego k艂osa.Warto zaznaczy膰, 偶e produkty bezglutenowe s膮 wielokrotnie ubo偶sze w bia艂ko, witaminy (z grupy B) oraz sk艂adniki mineralne (偶elazo, cynk, magnez, mied藕). Jedynie produkty oparte na gryce, amarantusie, prosie, w mniejszym stopniu kukurydzy, maj膮 wy偶szy poziom tych sk艂adnik贸w oraz s膮 bogatsze w b艂onnik. Straty tych sk艂adnik贸w od偶ywczych warto zniwelowa膰 spo偶yciem kaszy gryczanej, jaglanej, nie艂uskanego ry偶u, amarantusa. "